Toegankelijk ontwerpen is gewoon beter ontwerpen
Sinds juni 2025 geldt in Nederland de Wet Implementatie Toegankelijkheidsrichtlijn, met WCAG 2.1 niveau AA als technische standaard. Voor webdesigners betekent dat iets simpels: wat lang een nette bijkomstigheid was, is nu een eis.
Een raster is geen keurslijf
De Zwitserse typografie — internationaal bekend als de International Typographic Style — ontstond in de jaren veertig en vijftig in Basel en Zürich. Emil Ruder en Armin Hofmann gaven er les, Josef Müller-Brockmann schreef het standaardwerk over rastersystemen, en Max Bill bracht de erfenis van het Bauhaus mee naar de Hochschule für Gestaltung in Ulm.
De uitgangspunten zijn streng. Je werkt op een raster dat je vooraf vastlegt. Tekst zet je links uitgelijnd met een rafelrand rechts, omdat uitvullen woordafstanden vervormt. Verder gebruik je een schreefloze letter — Akzidenz-Grotesk, later Helvetica en Univers — en je gebruikt er weinig. Fotografie in plaats van illustratie, want een foto documenteert en een tekening interpreteert. Witruimte is geen restruimte maar een actief element.
Achter die regels zit een overtuiging die verder gaat dan smaak: vormgeving is communicatie, en de ontwerper hoort niet in de weg te staan. Müller-Brockmanns affiches voor het Zürichse concertgebouw en de bewegwijzering die uit deze school voortkwam zijn juist daarom nog steeds leesbaar. Het is namelijk de directe voorouder van vrijwel elk designsysteem dat je nu op het web tegenkomt.
Toegankelijkheid werkt hetzelfde
Contrastverhoudingen, focusvolgorde, tekstalternatieven en een logische kopstructuur zijn geen beperkingen van je ontwerp; ze zijn de structuur waarbinnen je ontwerpt. Wie dat raster serieus neemt, hoeft niet elke beslissing opnieuw te verzinnen — en maakt iets dat aantoonbaar beter werkt voor iedereen, niet alleen voor wie een schermlezer gebruikt.
“Kleine groepen, veel individuele aandacht en hulp die aansluit op je eigen niveau. Voor mij de beste vondst van dit jaar.”
