Art and the City

AI-geletterdheid op de werkvloer: wat de AI Act van werkgevers vraagt

AI-geletterdheid op de werkvloer is niet alleen een onderwerp voor organisaties die met complexe AI-systemen werken. Ook wanneer medewerkers tools als ChatGPT, Copilot of andere AI-toepassingen gebruiken, moet je nadenken over kennis, begeleiding en verantwoord gebruik. De verplichting bestaat namelijk al ruim een jaar. Sinds deze zomer kan er ook op worden gehandhaafd.

2 februari 2025 Artikel 4 van de AI-verordening wordt van kracht. De plicht om maatregelen rond AI-geletterdheid te nemen geldt vanaf dat moment.
3 augustus 2026 De toezicht- en handhavingsregels voor artikel 4 zijn van toepassing. Nationale markttoezichthouders kunnen vanaf dat moment optreden.
Daarna Verdere verplichtingen uit de verordening gaan gefaseerd in, met name voor systemen met een hoger risico.

Leestijd 6 minuten
Bijgewerkt september 2026

AI-geletterdheid van medewerkers in het kort

  • Is jouw organisatie aanbieder of gebruiksorganisatie van AI-systemen, bijvoorbeeld omdat medewerkers ChatGPT, Copilot of andere AI-tools in hun werk gebruiken, dan is artikel 4 van de AI Act relevant. Bedrijfsgrootte is daarbij geen algemene uitzondering.
  • De verantwoordelijkheid voor passende maatregelen rond AI-geletterdheid van medewerkers ligt bij de organisatie en niet alleen bij de individuele gebruiker.
  • Er is geen verplicht certificaat en geen voorgeschreven aantal trainingsuren. Een intern overzicht van een AI training voor medewerkers en andere begeleidende maatregelen is een praktische manier om vast te leggen wat je organisatie heeft gedaan.
  • De aanpak moet passen bij kennis, ervaring, rol en gebruikscontext. Sinds de wijziging van artikel 4 in juli 2026 is geen specifiek of 'voldoende' individueel niveau voorgeschreven.
  • AI-kennis op de werkvloer hoeft niet te beginnen met een uitgebreid beleidsprogramma. Concrete afspraken, praktische oefening en begeleiding die aansluit op het werk zijn belangrijker dan theorie alleen.

Let op: dit artikel geeft algemene informatie over AI-geletterdheid en is geen juridisch advies. Controleer voor beleid of compliance altijd de actuele regels en de situatie van je eigen organisatie.

AI Act voor werkgevers: wat wordt precies gevraagd?

Artikel 4 van de AI Act vraagt van aanbieders en gebruiksorganisaties van AI-systemen dat zij maatregelen nemen om de ontwikkeling van AI-geletterdheid te ondersteunen. Sinds de wijziging van juli 2026 schrijft de wet geen specifiek of 'voldoende' individueel niveau meer voor.

De AI-verordening voor werkgevers kijkt naar de praktijk

Wat centraal blijft staan, is dat je rekening houdt met technische kennis, ervaring, opleiding en training van medewerkers en met de context waarin AI wordt gebruikt. Iemand die AI dagelijks inzet voor klantcommunicatie heeft bijvoorbeeld andere begeleiding nodig dan iemand die een tool incidenteel gebruikt voor een interne samenvatting.

Dat is ook waarom één standaardtraining niet voor iedere medewerker hetzelfde hoeft te zijn. De relevante AI-vaardigheden van medewerkers hangen samen met hun rol, verantwoordelijkheid en het soort werk waarvoor ze AI inzetten.

AI-geletterdheid verplicht betekent niet dat iedereen technisch expert moet worden

De kern is dus niet dat medewerkers precies begrijpen hoe een taalmodel technisch is opgebouwd. Ze moeten vooral voldoende grip krijgen op het gebruik in hun eigen werk. Denk aan de kwaliteit van een uitkomst beoordelen, risico's herkennen, zorgvuldig omgaan met gegevens en weten wanneer menselijke controle nodig is.

Juist dat oordeelsvermogen maakt AI-geletterdheid op de werkvloer praktisch. Een medewerker hoeft geen AI-specialist te worden, maar moet wel begrijpen wanneer een antwoord bruikbaar is en wanneer niet.

Artikel 4 van de AI Act is geen puur IT-onderwerp

AI wordt ook gebruikt in steeds meer functies. Marketing kan teksten en beelden laten voorbereiden, communicatie kan AI inzetten voor eerste concepten en HR kan tools gebruiken voor ondersteunende werkzaamheden. Daardoor raakt artikel 4 van de AI Act niet alleen de systeembeheerder, maar ook teams die AI in hun dagelijkse werkproces gebruiken.

creatieve opleidingen in design

AI training voor bedrijven: vijf praktische stappen

Een AI training voor bedrijven begint het liefst niet met een lange presentatie over technologie. Begin met wat mensen in hun dagelijkse werk gebruiken, welke risico's daarbij horen en welke afspraken nodig zijn.

1

Breng in kaart welke AI-tools worden gebruikt

Begin met de vraag welke AI-tools er in je organisatie worden gebruikt, ook de tools die niemand officieel heeft goedgekeurd. Juist daar ontdek je waar begeleiding, afspraken of extra kennis nodig zijn.

2

Bepaal welke AI-vaardigheden medewerkers nodig hebben

Iemand die AI dagelijks inzet voor klantcommunicatie heeft andere begeleiding nodig dan iemand die een tool incidenteel gebruikt om een mail te herschrijven. Kijk daarom naar rol, toepassing en verantwoordelijkheid.

3

Maak duidelijke en bruikbare huisregels

Leg vast welke tools wel en niet mogen worden gebruikt, welke gegevens er niet in mogen, wat altijd door een mens wordt gecontroleerd en bij wie medewerkers terechtkunnen als ze twijfelen.

4

Maak de AI training voor medewerkers praktisch

Oefen daarom niet alleen met algemene voorbeelden. Gebruik teksten, campagnes, klantvragen en andere situaties uit het dagelijkse werk. Zo leren medewerkers niet alleen wat een tool kan, maar ook hoe ze de uitkomst professioneel beoordelen.

5

Leg vast welke maatregelen je hebt genomen

Houd bij welke training en begeleiding medewerkers hebben gekregen en welke afspraken gelden. Dat hoeft echter geen ingewikkeld systeem te zijn. Een overzichtelijk intern document kan al helpen om inzichtelijk te maken wat je organisatie doet.

Het gaat dus niet om weten hoe een model technisch werkt. Het gaat om weten wanneer je het niet vertrouwt.

Welke AI-vaardigheden moeten medewerkers ontwikkelen?

AI-kennis op de werkvloer wordt pas bruikbaar wanneer medewerkers die kunnen toepassen op hun eigen werk. In de praktijk komen steeds dezelfde vaardigheden terug.

Herkennen wanneer een AI-uitkomst niet klopt

Modellen kunnen informatie aanvullen die overtuigend klinkt maar niet klopt. Denk aan een cijfer dat nergens vandaan komt, een bron die niet bestaat of een verwijzing die verkeerd is. Medewerkers moeten leren dat een goed geformuleerd antwoord nog geen betrouwbaar antwoord is.

Weten welke gegevens je niet invoert

Klantgegevens, personeelsinformatie, vertrouwelijke offertes en informatie die onder een geheimhoudingsafspraak valt vragen extra voorzichtigheid. Medewerkers moeten weten welke tools voor hun werk zijn toegestaan en welke informatie daarin wel of niet thuishoort.

Vooringenomenheid en beperkingen herkennen

AI-uitkomsten kunnen bestaande patronen en vooroordelen reproduceren. Dat is vooral belangrijk wanneer AI wordt gebruikt in situaties waarin uitkomsten gevolgen kunnen hebben voor mensen, bijvoorbeeld bij beoordeling, communicatie of selectie.

Weten wanneer een mens moet controleren

Dit is bovendien een van de belangrijkste AI-vaardigheden van medewerkers. Niet iedere taak vraagt dezelfde controle. Een eerste brainstorm voor intern gebruik is iets anders dan informatie die naar klanten gaat of een beslissing die gevolgen heeft voor een persoon.

Hoe wij het aanpakken. AI mag voorbereiden, maar een mens controleert de claims, links, beeldkwaliteit en merkstem voordat iets naar buiten gaat. Zo wordt AI onderdeel van een professioneel werkproces en niet alleen een manier om sneller output te produceren.

Meer over waar die grens precies ligt in dit artikel over AI in de marketing .

Van AI-geletterdheid naar vakvaardigheid

AI-geletterdheid op de werkvloer is een basis. Voor medewerkers die AI regelmatig gebruiken, wordt het interessanter zodra die kennis gekoppeld wordt aan hun eigen vak, verantwoordelijkheid en dagelijkse werkzaamheden.

Een marketeer heeft bijvoorbeeld andere voorbeelden en kwaliteitscriteria nodig dan een ontwerper of communicatiemedewerker. Door AI training voor medewerkers te verbinden aan concrete projecten leren mensen niet alleen prompten, maar ook beoordelen, verbeteren en verantwoord keuzes maken.

Voor communicatie en marketing

Voor medewerkers die AI gebruiken voor teksten, campagnes, concepten en content sluit AI voor Communicatie en Marketing direct aan. De nadruk ligt op praktisch toepassen, kwaliteit beoordelen en AI professioneel inpassen in het creatieve proces.

Voor marketing, e-commerce en data

Bij campagnes, SEO en data zijn de opleidingen Online Marketeer en E-commerce Marketeer logische vervolgroutes.

En voor beeld, concept en digitale producten

Teams die vooral visueel werken kunnen verder met Visual Design & AI . Conceptontwikkeling helpt om AI-output aan een sterk idee en duidelijke creatieve keuzes te koppelen.

Voor digitale producten en websites ligt de verbinding met de opleiding Webdesigner , waar ook gebruiksgemak, visuele structuur en toegankelijkheid onderdeel van het ontwerp zijn.

Wie zich breder wil oriënteren kan alle creatieve opleidingen bekijken.

Veelgestelde vragen over AI-geletterdheid op de werkvloer

Is AI-geletterdheid verplicht voor werkgevers?

Artikel 4 van de AI Act vraagt van aanbieders en gebruiksorganisaties van AI-systemen dat zij maatregelen nemen om de ontwikkeling van AI-geletterdheid te ondersteunen. Welke maatregelen passend zijn hangt onder meer af van kennis, ervaring, rol en de context waarin AI wordt gebruikt.

Geldt artikel 4 van de AI Act ook voor een klein bedrijf?

Bedrijfsgrootte is geen algemene uitzondering op artikel 4. Wel kan de omvang en inhoud van passende maatregelen verschillen per organisatie, gebruikssituatie en risico.

Moeten medewerkers een certificaat halen?

Er is geen voorgeschreven certificaat en ook geen verplicht aantal trainingsuren. Het gaat om de maatregelen die een organisatie neemt om AI-geletterdheid te ondersteunen op een manier die past bij het daadwerkelijke gebruik van AI.

Is één algemene AI training voor medewerkers voldoende?

Dat hangt af van de situatie. Voor iemand die AI incidenteel gebruikt kan een beperkte instructie passend zijn. Medewerkers die AI dagelijks inzetten voor klantcommunicatie, campagnes, beoordelingen of andere belangrijke werkzaamheden hebben doorgaans meer context, oefening en begeleiding nodig.

Wat gebeurt er als een organisatie niets doet?

De toezicht- en handhavingsregels voor artikel 4 gelden vanaf 3 augustus 2026. Nationale markttoezichthouders kunnen bij niet-naleving optreden. Hoe handhaving in een concrete situatie uitpakt hangt af van de omstandigheden en de toepasselijke regels.

Kunnen jullie AI training voor bedrijven verzorgen?

Ja. Art and the City verzorgt incompany AI-geletterdheid voor teams in communicatie, marketing en design. We werken met materiaal en praktijksituaties uit de organisatie, zodat medewerkers leren hoe kwaliteit, privacy, controle en verantwoord gebruik aansluiten op hun dagelijkse werkzaamheden.

AI-geletterdheid voor jouw team

Geef medewerkers praktische grip op AI. In een incompany traject werken we met situaties uit jullie eigen organisatie en maken we duidelijk wat AI wel en niet kan, welke informatie extra zorg vraagt en wanneer menselijke controle nodig blijft. De inhoud stemmen we af op de rollen en werkzaamheden binnen het team.

Een team van ontwerpers werkt samen aan drukproeven en een laptop

Verder lezen

Zelf aan de slag met AI-geletterdheid op de werkvloer?

Wil je meer leren over AI-geletterdheid op de werkvloer? Leer het in een live opleiding bij Art and the City: kleine groepen, snel vol. Gebruik je opleidingsbudget voor een opleiding die bij jouw werk past.

Bekijk de opleiding AI Communicatie & Marketing Bekijk ook Webdesigner

Meer achtergrond vind je bij Adobe.